Προτεραιότητα στον Δρόμο: Ποιος Περνά Πρώτος
Από δεξιά, STOP και παραχώρηση, οδός προτεραιότητας, κυκλικοί κόμβοι, αριστερή στροφή, πάρκινγκ, πεζοί και στενοί δρόμοι: οι κανόνες με σχέδια, σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ (ν. 5209/2025).
Τι σημαίνει «παραχωρώ προτεραιότητα»
Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, παραχωρείς προτεραιότητα όταν δεν συνεχίζεις ή δεν ξεκινάς έναν ελιγμό, αν μπορεί να αναγκάσει τον άλλο οδηγό να αλλάξει απότομα ταχύτητα ή κατεύθυνση.
Δεν αρκεί να «προλαβαίνεις»
Η ερώτηση δεν είναι «προλαβαίνω να περάσω;», αλλά «περνάω χωρίς να αναγκάσω τον άλλον να φρενάρει ή να στρίψει;». Αν ο οδηγός με προτεραιότητα πρέπει να αντιδράσει, δεν παραχώρησες. Και το ανάποδο: η προτεραιότητα δεν σε απαλλάσσει από την προσοχή. Ο νόμος ζητά από όλους να πλησιάζουν τον κόμβο με ταχύτητα που τους επιτρέπει να σταματήσουν.
Ποιος κανόνας υπερισχύει
Όταν σε έναν κόμβο υπάρχουν πολλά «σήματα», ακολουθείς αυτό που βρίσκεται ψηλότερα στη σειρά.
Τροχονόμος
Οι υποδείξεις του υπερισχύουν όλων: αν σου κάνει σήμα να σταματήσεις, σταματάς ακόμη και με πράσινο. Δες τα σήματα του τροχονόμου.
Φωτεινοί σηματοδότες
Τα φανάρια υπερισχύουν των πινακίδων που ορίζουν προτεραιότητα. Δες τη φωτεινή σηματοδότηση.
Πινακίδες και διαγραμμίσεις
STOP, παραχώρηση, οδός προτεραιότητας, και οι αντίστοιχες γραμμές στο οδόστρωμα.
Γενικοί κανόνες
Αν δεν υπάρχει τίποτα από τα παραπάνω: προτεραιότητα από δεξιά, με τις εξαιρέσεις του νόμου.
Οι πινακίδες της προτεραιότητας
Οι έξι ρυθμιστικές πινακίδες που ορίζουν ποιος περνά πρώτος. Όλες: ρυθμιστικές πινακίδες.
Ρ-1: Παραχώρηση προτεραιότητας
Παραχωρείς προτεραιότητα στα οχήματα της άλλης οδού, και σταματάς μόνο αν χρειάζεται.
Ρ-2: STOP
Πλήρης ακινητοποίηση πάντα, ακόμη κι αν ο δρόμος φαίνεται άδειος, και μετά παραχωρείς προτεραιότητα.
Ρ-3: Οδός προτεραιότητας
Ο δρόμος σου είναι οδός προτεραιότητας: στις διασταυρώσεις του περνάς εσύ πρώτος.
Ρ-4: Τέλος οδού προτεραιότητας
Τελειώνει η οδός προτεραιότητας: από εδώ ισχύει ξανά η σήμανση κάθε κόμβου ή ο γενικός κανόνας.
Ρ-5: Προτεραιότητα στα αντίθετα
Σε στενό σημείο, περνούν πρώτα όσοι έρχονται από απέναντι.
Ρ-6: Προτεραιότητα έναντι των αντίθετων
Σε στενό σημείο, περνάς εσύ πρώτος, με προσοχή.
STOP ή παραχώρηση: η κρίσιμη διαφορά
Στο STOP (Ρ-2) η ακινητοποίηση είναι πάντα υποχρεωτική, ακόμη κι αν δεν έρχεται κανείς. Στην παραχώρηση (Ρ-1) σταματάς μόνο αν χρειάζεται για να περάσει ο άλλος. Είναι από τις πιο συχνές ερωτήσεις στην εξέταση.
Οδός προτεραιότητας και κάθετος δρόμος
Ο οδηγός στον κάθετο δρόμο, με Ρ-1 ή STOP, περιμένει να περάσουν όσοι κινούνται στην οδό προτεραιότητας.
Στην πράξη: Τα τρίγωνα και η διακεκομμένη γραμμή στο οδόστρωμα δείχνουν πού σταματάς.
Προτεραιότητα από δεξιά
Σε κόμβο χωρίς σήμανση, περνά πρώτος όποιος έρχεται από τα δεξιά σου.
Διασταύρωση χωρίς σήμανση
Το κόκκινο έρχεται από τα δεξιά του μπλε, άρα περνά πρώτο (1). Το μπλε περιμένει (2).
Στην πράξη: Κοίτα πρώτα δεξιά: εκεί είναι αυτός που περιμένεις.
Αριστερή στροφή
Όταν στρίβεις αριστερά, αφήνεις να περάσουν τα οχήματα που έρχονται από απέναντι, εκτός αν η σήμανση ορίζει κάτι άλλο.
Στην πράξη: Περίμενε μέσα στη λωρίδα σου, με τους τροχούς ευθεία, ώστε αν σε χτυπήσουν από πίσω να μην πεταχτείς στο αντίθετο ρεύμα.
Τι ΔΕΝ δίνει προτεραιότητα
Από τον γενικό κανόνα δεν έχει αυτόματα προτεραιότητα όποιος: κινείται στον φαρδύτερο δρόμο · θεωρεί ότι είναι στον «κεντρικό» δρόμο · πηγαίνει ευθεία · έφτασε πρώτος. Μετράει μόνο η σήμανση και ο κανόνας, όχι η εντύπωση.
Οι εξαιρέσεις από την προτεραιότητα από δεξιά
Σε αυτές τις περιπτώσεις παραχωρείς, ακόμη κι αν ο άλλος είναι στα αριστερά σου.
Έξοδος από πάρκινγκ, ιδιοκτησία, πρατήριο
Όποιος μπαίνει στην οδό από πεζόδρομο, χωματόδρομο, μονοπάτι, παρόδια ιδιοκτησία, χώρο στάθμευσης ή πρατήριο παραχωρεί σε όσους κινούνται στην οδό.
Στην πράξη: Η έξοδος από πυλωτή δεν «αποκτά» προτεραιότητα επειδή είναι στα δεξιά κάποιου.
Τρένο και τραμ
Τα σιδηροδρομικά και τα τροχιοδρομικά οχήματα έχουν προτεραιότητα.
Στην πράξη: Η παραβίαση για το τρένο είναι από τις βαρύτερες του ΚΟΚ: 1.200 €, αφαίρεση άδειας 60 ημερών και ποινή φυλάκισης.
Όσοι κινούνται σε αυτοκινητόδρομο, εθνική οδό ή οδό ταχείας κυκλοφορίας έχουν προτεραιότητα. Όχι όμως κάθε «μεγάλος» δρόμος: μετράει ο χαρακτηρισμός του.
Όποιος ξεκινά από στάση ή κάνει όπισθεν παραχωρεί. Το φλας ή τα φώτα όπισθεν δεν του δίνουν δικαίωμα.
Δεν μπαίνεις σε κόμβο, ακόμη και με πράσινο ή με προτεραιότητα, αν η κίνηση σε κάνει να μείνεις μέσα. Δες το κίτρινο πλέγμα.
Ποιος περνά πρώτος σε κυκλικό κόμβο
Η κυκλική κίνηση γύρω από τη νησίδα δεν δίνει από μόνη της προτεραιότητα σε όποιον είναι μέσα. Κρίνεται από τη σήμανση στην είσοδο.
Χωρίς πινακίδα στην είσοδο
Ισχύει ο γενικός κανόνας: όποιος μπαίνει έρχεται από τα δεξιά όποιου κινείται ήδη μέσα, άρα έχει προτεραιότητα (1).
Στην πράξη: Σπάνιο πια, αλλά ρωτιέται στην εξέταση. Πάντα με προσοχή.
Με Ρ-1 ή STOP στην είσοδο
Όποιος μπαίνει παραχωρεί σε όσους κινούνται ήδη μέσα στον κόμβο (1).
Στην πράξη: Είναι η συνηθισμένη διαμόρφωση: κοίτα αριστερά πριν μπεις.
Αλλαγή λωρίδας μέσα στον κόμβο
Δεν διασχίζεις την εξωτερική λωρίδα για να βγεις, αναγκάζοντας άλλον να φρενάρει. Κάθε αλλαγή λωρίδας γίνεται με έγκαιρο φλας και μόνο αν είναι ασφαλής. Το φλας δηλώνει πρόθεση, δεν δίνει προτεραιότητα.
Προτεραιότητα και πεζοί
Η προστασία των πεζών δεν περιορίζεται στις διαβάσεις.
Όταν στρίβεις σε άλλο δρόμο
Παραχωρείς στους πεζούς που διασχίζουν τον δρόμο στον οποίο μπαίνεις, ακόμη κι αν δεν υπάρχει σημασμένη διάβαση.
Στην πράξη: Κοίτα τη γωνία πριν στρίψεις, όχι αφού.
Πλησιάζεις αργά και σταματάς, όταν χρειάζεται, για να περάσουν οι πεζοί που τη χρησιμοποιούν ή ετοιμάζονται να μπουν.
Ισχύει το φανάρι. Όμως δεν «σπρώχνεις» πεζούς που είναι ήδη πάνω στη διάβαση, επειδή άναψε πράσινο για σένα.
Όπου επιτρέπεται η είσοδος οχημάτων σε πεζόδρομο, κινείσαι με ταχύτητα βαδίσματος και παραχωρείς στους πεζούς.
Εμπόδια, στένωση και μεγάλες κλίσεις
Όταν δύο οχήματα δεν χωρούν να περάσουν μαζί.
Εμπόδιο στη δική σου πλευρά
Αν η πορεία σου κλείνει, π.χ. από σταθμευμένο όχημα, επιβραδύνεις και σταματάς, αν χρειάζεται, για να περάσουν πρώτα τα αντίθετα (1).
Στην πράξη: Δεν μπαίνεις στο αντίθετο ρεύμα αναγκάζοντάς τα να υποχωρήσουν.
Σε δρόμο με μεγάλη κλίση
Όποιος κατεβαίνει αφήνει χώρο σε όποιον ανεβαίνει (1).
Στην πράξη: Αν χρειαστεί όπισθεν: συνδυασμοί πριν από απλά οχήματα, βαριά πριν από ελαφριά, λεωφορεία πριν από φορτηγά.
Σε στενό με πινακίδες Ρ-5 / Ρ-6 ακολουθείς τις πινακίδες. Με σειρήνα και φάρους οχήματος άμεσης ανάγκης, το διευκολύνεις να περάσει, χωρίς απότομους ελιγμούς.
Πώς πλησιάζεις έναν κόμβο: 6 βήματα
Η σειρά που συνδυάζει τον νόμο με την ασφάλεια.
Μειώνεις έγκαιρα
Ταχύτητα που σου επιτρέπει να σταματήσεις, αν χρειαστεί.
Ελέγχεις τη ρύθμιση
Τροχονόμος, φανάρι, πινακίδες, γραμμές: τι ισχύει για τη δική σου πορεία;
Ειδική περίπτωση;
Βγαίνεις από πάρκινγκ; Στρίβεις αριστερά; Είναι κυκλικός κόμβος;
Όλοι οι χρήστες
Οχήματα, πεζοί, ποδηλάτες: ποιος μπορεί να συναντήσει την πορεία σου;
Ελεύθερη έξοδος;
Υπάρχει χώρος μετά τον κόμβο, ώστε να μη μείνεις μέσα;
Περνάς
Μόνο όταν δεν αναγκάζεις κανέναν με προτεραιότητα να αντιδράσει απότομα.
Τεστ: Προτεραιότητα
Μικρή άσκηση πάνω σε όσα διάβασες. Θέλεις περισσότερα; Δοκίμασε το μεγάλο τεστ ΚΟΚ.
Απαντήσεις για την προτεραιότητα
Ποιος έχει προτεραιότητα σε διασταύρωση χωρίς σήμανση;
Όποιος έρχεται από τα δεξιά σου, εκτός αν ισχύει κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 30 (π.χ. έξοδος από πάρκινγκ, τρένο, τραμ, αυτοκινητόδρομος).
Ποια η διαφορά STOP και παραχώρησης προτεραιότητας;
Στο STOP σταματάς πάντα, πλήρως. Στην παραχώρηση σταματάς μόνο αν χρειάζεται για να περάσει όποιος έχει προτεραιότητα.
Σε κυκλικό κόμβο ποιος περνά πρώτος;
Εξαρτάται από τη σήμανση στην είσοδο. Με Ρ-1 ή STOP, όποιος είναι μέσα. Χωρίς σήμανση, ισχύει η προτεραιότητα από δεξιά, άρα όποιος μπαίνει.
Όταν βγαίνω από πάρκινγκ έχω προτεραιότητα από δεξιά;
Όχι. Όποιος μπαίνει στην οδό από πάρκινγκ, ιδιοκτησία ή πρατήριο παραχωρεί σε όσους κινούνται στην οδό.
Το φανάρι ή η πινακίδα υπερισχύει;
Το φανάρι υπερισχύει των πινακίδων προτεραιότητας, και ο τροχονόμος υπερισχύει και του φαναριού.
Αν βάλω φλας, μου δίνουν προτεραιότητα;
Όχι. Το φλας δηλώνει τι θέλεις να κάνεις, δεν υποχρεώνει κανέναν να σε αφήσει. Αλλάζεις λωρίδα μόνο όταν είναι ασφαλές.
Τι πρόστιμο έχει η μη παραχώρηση προτεραιότητας;
Οι παραβάσεις του άρθρου 30 ανήκουν στην κατηγορία Ε3-Β. Για το τρένο ειδικά: 1.200 €, αφαίρεση άδειας για 60 ημέρες και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 1 έτους. Σε ατύχημα ή υποτροπή, οι κυρώσεις βαραίνουν.
Πηγή: ν. 5209/2025 (ΚΟΚ), άρθρα 30 (ισόπεδοι κόμβοι και προτεραιότητα) και 43 (πεζοί). Τα σχέδια είναι σχηματικά, για εκπαιδευτική χρήση.
Η προτεραιότητα μαθαίνεται στον δρόμο
Στα μαθήματα της Bourlokas περνάμε από πραγματικούς κόμβους της Δυτικής Αθήνας, με και χωρίς σήμανση. Δωρεάν πρώτο μάθημα.
Αγίου Νικολάου 5, Ίλιον · Εξυπηρέτηση από Ίλιον, Πετρούπολη, Καματερό και Περιστέρι.